خطبه های نماز جمعه مورخه 14/8/1389 PDF چاپ نامه الکترونیک
چهارشنبه ۰۱ خرداد ۱۳۹۲ ساعت ۱۸:۰۰

خطبه های نماز جمعه مورخه 14/8/1389

مهريه

يکی از مسائل جنجالی بحث ازدواج مهريه است. در باره مهريه دو نظر افراطی و تفريطی وجود دارد. بعضى چنان به سراغ مهريّه‏هاى سنگين مى‏روند و خطّ و نشان براى آن مى‏كشند كه گوئى تمام افتخار و ارزش زن در آن خلاصه مى‏شود، كمى مهريّه را دليل بر بى‏شخصيّتى زن، و زيادى آن را مايه افتخار و مباهات و نشانه عظمت او مى‏پندارند. بسيارى از مردم چنان براى مهريّه چانه مى‏زنند كه گوئى‏ مى‏خواهند خانه و ملكى را خريدوفروش كنند، نه تنها به مهريّه‏هاى نسيه و در ذمّه بلكه مهريّه‏هاى نقدى از نوع «پول رايج» قانع نيستند، چراكه با گذشت زمان كاهش پيدا مى‏كند و ارزش آن كاسته مى‏شود. بايد حتماً «سكّه‏هاى طلا» و «املاك ششدانگ» و مانند آن باشد. 

در برابر اين گروه ، بعضى (به تقليد اروپائيها كه مهريّه ندارند) بطور كلّى با مهريّه مخالفند، و آن را بى‏معنى مى‏دانند؛ درحالى كه مهريّه فلسفه‏هائى دارد كه اين گروه از آن غافل و بي خبرند.

ما مسلمانيم و دين و بزرگان دينمان در خصوص مهريه دستوراتی دارند که بايد آنها را مد نظر قرار دهيم. اصولا اسلام اهمّيّت كمى براى مهريّه قائل است، تا آنجا كه اگر زن و مردى ازدواج دائم كنند، و سخنى از مهريّه به ميان نياورند هيچ مشكلى ايجاد نمى‏شود، ازدواجشان صحيح است، و بايد براى چنين زنى مهريّه‏اى همانند زنان امثال او قائل شد (مهرالمثل).

زنان بايد مهريه داشته باشند ولکن سنگين بودن مهريه مشکلات فراوانی فراوی جوانان می گذارد و ازدواج را برای جوانان سخت می نمايد. به همين دليل احاديث متعددی وارد شده است که مهريه اندک را توصيه نموده است.

در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‏خوانيم که آنحضرت فرمودند :« امَّا الْمَرْئَةُ فُشُوْمُها غِلاءُ مَهْرِها » يعنی " امّا شومى و بد قدمى زن آن است كه مهرش سنگين باشد! " و در حديث ديگرى آمده : « انَّ مِنْ بَرَكَةِ الْمَرْئَةِ قِلَّةُ مَهْرِها وَ مِنْ شُوْمِها كَثْرَةُ مَهْرِها »[1] يعنی " يكى از بركات همسر كمى مهر او است، و از شومى او زيادى مهر او مى‏باشد! "

حضرت على عليه السلام نيز فرمودند: «لا تُغالُوا بِمُهُورِ النِّساءِ فَتَكُونَ عَداوَةً »[2] يعنی " مهريّه‏هاى زنان را گران و سنگين نكنيد، چرا كه سبب عداوت و كينه‏توزى مى‏شود."

آرى وقتى جوانى به خواستگارى دخترى از اقوام، يا همسايگان، يا افراد ديگر مى رود و با صداق سنگين و غير قابل تحمل روبرو مى شود، و خود را در ازدواج ناكام و شكست خورده مى بيند، موجب كينه دار شدن نسبت به دختر و خانواده دختر مى شود، و از خود نااميد شده خداى ناكرده به فساد روى مى آورد، عمر را هدر مى دهد، و به جوانى و نشاطش خسارت غير قابل جبران وارد مى گردد.

رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود: « أَفْضَلُ نِساءِ أُمَّتى أَصْبَحُهُنَّ وَجْهاً وَ أَقَلُّهُنَّ مَهْراً.»[3] يعنی " برترين زنان امت من زنى است كه زيبائيش بيشتر و صداقش كمتر باشد."

حضرت امام صادق(عليه السلام) فرمود:« مِنْ بَرَكَةِ الْمَرْأَةِ خِفَّةُ مُؤْنَتِها وَ تَيْسيرُ وِلادَتِها وَ مِنْ شُؤمِها شِدَّةُ مُؤْنَتِها وَ تَعْسيرُ وِلادَتِها.»[4] يعنی " كم خرجى و آسان زائى از بركت زن، و سنگينى مخارج و هزينه و دشوار زائى از شومى اوست."رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:« لا تُغالُوا بِمُهُورِ النِّساءِ فَإِنَّما هِىَ سُقْيَا اللّهِ سُبْحانَهُ.»[5] يعنی " مهرها را سنگين نگيريد، مهر و محبت را بايد خداوند مهربان فراهم آورد، پول و مال عشق و محبت نمى آورد".

رسول حق به زنى بنام حولا فرمود: « يا حَوْلا وَ الَّذى بَعَثَنى بِالْحَقِّ نَبِيّاً وَ رَسُولاً، ما مِنْ اِمْرَأَة ثَقَّلَتْ عَلى زَوْجِهَا الْمَهْرَ إِلاّ اَثْقَلَ اللّهُ عَلَيْها سَلاسِلَ مِنْ نار.»[6] يعنی " اى حولا به آن خدائى كه مرا بر حق به پيامبرى و رسالت مبعوث كرد، زنى نيست كه مهر سنگين بر عهده شوهرش بگذارد، مگر اينكه خداوند زنجيرهاى آتش بر گردن او گذارد!!

مهر سنگين باعث فرار جوانان از ازدواج و افتادن آنان در معصيت و گناه است، و خواهنده مهر سنگين در انحراف جوانان سهيم و از اين جهت مستحق عذاب الهى است.

قرآن مهر واقعى ازدواج

زنى به خدمت پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله آمد و در حضور جمع ايستاد و گفت :

يا رسول اللّه ! مرا به همسرى خود بپذير.

رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله در مقابل تقاضاى زن سكوت كرد، چيزى نگفت ، زن سر جاى خود نشست . مردى از اصحاب بپاخاست و گفت :

يا رسول اللّه ! اگر شما مايل نيستيد من حاضرم .

پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله سوال كرد: مهر چى ؟

- هيچى ندارم .

- اينطور كه نمى شود، برو به خانه ات شايد چيزى پيدا كنى و به عنوان مهريه اين زن بدهى .

مرد به خانه اش رفت و برگشت و گفت : در خانه ام چيزى پيدا نكردم .

- باز هم برو بگرد، يك انگشتر آهنى هم كه بياورى كافى است .

دو مرتبه رفت و برگشت و گفت انگشتر آهنى هم در خانه ما پيدا نمى شود، من حاضرم همين جامه كه به تن دارم مهر اين زن كنم .

يكى از اصحاب كه او را مى شناخت گفت : يا رسول اللّه ، به خدا اين مرد جامه اى غير از اين ندارد، پس نصف اين جامه را مهر زن قرار دهيد.

پيغمبر اكرم صلى اللّه عليه و آله فرمود: اگر نصف اين جامه مهر زن باشد كدام يك بپوشند؟ هر كدام پوشند ديگرى برهنه مى ماند، خير اينطور نمى شود.

مرد خواستگار سر جاى خود نشست . زن هم به انتظار جاى ديگرى نشسته بود، مجلس وارد بحث ديگرى شد و طول كشيد.

مرد خواستگار حركت كرد برود، رسول اكرم او را صدا كرد:

آقا بيا،

- بگو ببينم قرآن بلدى ؟

- بلى يا رسول اللّه ، فلان سوره و فلان سوره را بلدم .

- مى توانى از حفظ قرائت كنى ؟

- بلى مى توانم .

- بسيار خوب درست شد، پس اين زن را به عقد تو در آوردم و مهر او اين باشد كه تو به او قرآن تعليم بدهى .

مرد دست زن خود را گرفت و رفت[7]

حضرت رضا(عليه السلام) فرمود: « أَيُّما مُؤْمِن خَطَبَ اِلى اَخيهِ حُرْمَةً وَ بَذَلَ لَهُ خَمْسَمِأَةِ دِرْهَم فَلَمْ يُزَوِّجْهُ فَقَدْ عَقَّهُ وَ اسْتَحَقَّ مِنَ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَلاّ يُزَوِّجَهُ حَوْراءَ.»[8] يعنی " هرگاه مؤمنى از خانواده برادر مؤمنش خواستگارى كند و پانصد درهم جهت صداق بپردازد و او بر اثر كمى مهر نپذيرد بر او ستم كرده و سزاوار است خداوند او را از حور العين محروم كند."

مهريه فاطمه زهرا (س)

على (عليه السلام ) مى گويد: رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از من پرسيد برای مهريه چه داری ؟ عرض کردم که شمشير و اسب و زره و شترى را كه با آن آبيارى مى‏كنم دارم. فرمود: «شتر» و «شمشير» و «اسب» مورد نياز تو است و بدون آن نمى‏توانى با دشمن جهاد كنى، اما يا على ! برخيز و زره خود را بفروش. من برخاستم و آن را فروخته و پولش را خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم آوردم (بعضى از مورخين قيمت زره را چهارصد و برخى چهارصد و هشتاد و بعضى هم پانصد درهم نوشته اند) رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بدون اينكه آنها را بشمارد مشتى را برداشت و به بلال داد و فرمود: براى فاطمه عليهاالسلام عطرى تهيه كن و سپس با دو دست خود باقيمانده درهم ها را برداشت و به ابى بكر داد و فرمود:

براى فاطمه عليهاالسلام آنچه جامه و اثاث خانه مورد نياز است خريدارى كن و عمار ياسر و عده اى از اصحاب نيز همراه او رفتند تا اثاث را تهيه نمايند. اثاثيه حضرت تهيه شد ابوبكر و همراهانش آنها را خدمت پيامبر (عليه السلام ) آوردند و به آن حضرت عرضه نمودند رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در حالى كه آنها را با دست خود زير و رو مى كرد فرمود: « بارك الله لاهل البيت» يعنی " خداوند براى خانواده مبارك گرداند."

على (عليه السلام ) نيز كف اتاق زندگى خود با حضرت فاطمه عليهاالسلام را شن نرم ريخت و چوبى را از ديوارى به ديوار ديگر نصب كرد تا كه لباسهاى خود را روى آن بياندازند و پوست گوسفندى را انداخته و متكايى از ليف خرما در كنار آن نهاد.

البته در بين خواستگاران حضرت زهرا عليهاالسلام بعضى از آنها بسيار ثروتمند بودند: از جمله آنها عبدالرحمن بن عوف بود كه به پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم عرض كرد: يا رسول الله اگر فاطمه عليهاالسلام را به من تزويج كنى يكصد شتر كه براشان كتان مصرى باشد به اضافه ده هزار دينار، مهريه او خواهم كرد. ولى آن حضرت نپذيرفت و يك مشت از زمين سنگريزه برداشت و به عبدالرحمن داد او ديد سنگها مرواريد و گوهر است . سپس پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: « من يقدر على هذا لا يهمه كثرة المهر» يعنی " كسى كه بتواند سنگريزه را مرواريد كند زيادى مهريه برايش اهميت ندارد."

می بينيم مهريه فاطمه 500 درهم است که هر درهم شايد 500 ، 600 تومان است يعنی 250 يا 300 هزار تومان.

خطبه دوّم

روز فرهنگ عمومی

چهاردهم آبان ماه كه از طرف شوراى عالى انقلاب فرهنگى به عنوان روز فرهنگ عمومى معرفى گرديده است، فرصتى است براى بازخوانى پرونده فرهنگ و فرهنگ عمومى.

حوزه‏هاى زندگى انسان شامل حوزه فرهنگ، سياست و اقتصاد است. حوزه فرهنگ كه موضوع بحث ماست خود شامل حوزه فرهنگ تخصصى يا آموزش و حوزه فرهنگ عمومى است. حوزه فرهنگ عمومى‏شامل سه بخش اطلاعات (دانش‏هاى عمومى)، گرايش‏ها (عواطف عمومى)، رفتارها (منش‏هاى عمومى) مى‏باشد.

ويژگى فرهنگ عمومى اين است كه خود را نشان نمى‏دهد، ظهور ندارد اما حضور دارد، ديده نمى‏شود اما احساس مى‏شود. حد و مرز، طول و عرض و مختصات ندارد اما لمس مى‏شود، درك مى‏شود، نقل مى‏شود، تعقل مى‏شود، تحليل مى‏شود، اصلاح مى‏شود، اصلاح مى‏كند،فاسد مى‏شود، افساد مى‏كند، ضعيف مى‏شود، قوى مى‏گردد، بعضاً مشتبه مى‏شود، حركت مى‏كند، حركت مى‏دهد، پررنگ مى‏شود، كم‏رنگ مى‏گردد، پنهان گشته، آشكار مى‏شود و....

ملت ايران بلحاظ قدمت طولانی که دارد از فرهنگ بسيار سابقه طولانی برخوردار است که با ورود اسلام به ايران ، اين فرهنگ پرسابقه غنی ، منطقی و جهت به سوی فضايل به خود گرفت.

دين ما در تمام ابعاد زندگی با ارائه برنامه قوی فرهنگ سازی نموده است از نوع غذا خوردن و نشستن در سر سفره تا نوع پوشش و حتی وضعيت ظاهری انسان گرفته تا نوع حکومت برنامه داده است.

مابايد از دينمان برای زندگی الگو بگيريم . خدای متعال اشخاص برجسته و انسانهای کاملی مانند رسول خدا و زهرای مرضيه را برای ما الگو معرفی کرده است. ما چرا بايد از خارج الگو بگيريم و يا چرا از افرادی که از دين بيگانه اند و عامل به ذستورات دين نيستند الگو بگيريم.

روزی يک هنر پيشه ای پيدا می شود خوب نقش بازی می کند بعد ديده می شود که کلاه او مد شد، شلوار او مد شد و ... يا يک کسی کاری را انجام داد که ديگران خوششان آمد از فردا مردم ان را مد قرار دادند.

ما بايد ضعفهای فرهنگ عمومی خودمان را بشناسيم و آنها را اصلاح کنيم. ما در نظم و انظباط اشکال داريم از فرهنگ نظم و انظباط خوبی برخوردار نيستيم. در فرهنگ رانندگی ، در نظافت ، در وجدان کاری ، در مصرف ، و موارد بسياز زيادی ضعف داريم که شايسته ملتی که از قدمت فرهنگی هزارو چند ساله دارد نيست.

سالروز شهادت امام جواد (ع)

آخرين روز ذيقعده سالروز شهادت امام محمد تقی جواد الائمه است.امام جواد (ع) در سال 195 هجری در ماه رمضان متولد شده و در 8 سالگی به امامت رسيد ودر آخر ذيقعده در سال 220 در سن 25 سالگی بدست همسرش ام فضل که دختر مامون بود به شهادت رسيد.

سالروز ازدواج امام علی (ع) و فاطمه زهرا(س)

اول ذيحجه سالروز ازدواج حضرت علی (ع) با فاطمه زهرا (س) است. يکی از افتخارات شيعه اين است که شخصيتی مثل علی (ع) و زهرای مرضيه دارند که هيچ امتی چنين افتخاری را ندارند. و اين افتخار وقتی حائز اهميت است که ما آنها را درزندگی خود الگو قرار دهيم.



[1] - شيوه همسرى در خانواده نمونه ، ص 48

[2] - بحار، ج 103، ص 347

[3] - بحار، ج 103، ص 347

[4] - ازدواج در اسلام/95.

[5] - مجازات نبويه/182.

[6] - ازدواج در اسلام/96 ـ 97

[7] - نظام حقوق زن در اسلام ،صص 219 - 2

[8] - بحار، ج 103، ص 348.

 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید

طراح و برنامه نویس: اکین