خطبه های نماز جمعه مورخه 29/06/1387 PDF چاپ نامه الکترونیک
دوشنبه ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۲ ساعت ۲۲:۲۷

خطبه های نماز جمعه مورخه 29/06/1387

فلسفه وحکمت روزه

تمام احکام الهی اعم از واجبات ومحرمات مبتی بر مصالح ومفاسد است. يعنی خدای متعال هرچيزی را واجب نموده بخاطر مصلحت موجود در آن بوده که می خواهد بندگان با انجام دادن آن اعمال صالح ، مصلحتی را بدست آورند. وهمچنين اگر چيزی را حرام نموده است به اين خاطر بوده است که در آن مفسده ای است وخدای متعال نمی خواهد بندگانش گرفتار آن مفسده باشند.

روزه نيز که يکی از واجبات مهمّ الهی است که در آن مصالح فروانی مادی ومعنوی نهفته است که شخص روزه دار با روزه گرفتن به آنها دست می يابد. روزه دونوع آثار معنوی ومادی در انسان و جامعه می گذارد که ما در اينجا به برخی از آنها اشاره می کنيم.

فوائد معنوی روزه

روزه فوائد معنوی فراوانی دارد که در آيات قرآنی و روايات واحاديث بهبخشی از آنها اشاره شده است.

1- تقوی

يکی از آثار معنوی روزه براساس فرمايش قرآن تقواستيا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»[1]يعنی اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد روزه بر شما واجب شده است همانطور كه بر اقوام قبل از شما واجب شده بود شايد پرهيزكار شويد.

تقوی که يکی از آثار روزه است اگر در وجو انسان تحقق يابد هم بمثابه ترمز نگه دارنده عمل می کند وهم مانند نيروی محرکه انسان را به تلاش وکوشش وا می دارد. يعنی در وجود انسان يک نيروی معنوی ايجاد می شود از يک طرف انسان را از سقوط در دامن گناه و معصيت نگه می دارد وهم برای کسب کمالات معنوی به سوی تلاش وکوشش سوقش می دهد. به همين دليل انسان متقی هميشه مواظب اعضاء وجوارخ خويش است که مبادا گناهی از آنها سر زند و مراقب لحظات عمر خويش است که مبادا لحظه ای از عمرش هدر رود واز آن استفاده نکند.

البته ذکر اين نکته در اينجا مهم است که تقوی که ثمره روزه داری است از حيث شدت وضعف وابسته به کيفيت روزه است. علماء روزه و روزه داران را به چند مرتبه تقسيم می کنند. مثلا می گويند روزه يا روزه عوام است که در آن فقط مبطلات روزه را انجام نمی دهند ويا روزه خواص است که علاوه بر دوری از مبطلات روزه مواظب اعضای خويش نيز هستند که مرتکب گناهی نشود و يا روزه خواص خواص است که در آن از هرچيزی که انسان را از خدا غافل کند دوری می کنند . ويا در مورد روزه داران می گويند برخی براساس عادت وعرف ويا ترس مردم روزه می گيرند و برخی بخاطر ترس از عذاب اخروی و يا طمع به پاداش اخروی روزه می گيرند و برخی برای تقرب به خدای عالم وبرخی ديگر فقط برای جلب رضای خدای عالم روزه می گيرند. طبيعی است اثارات اطن نوع روزه و روزه داری متفاوت خواهد بود. کسی که روزه عوام می گيرد وفقط از مبطلات روزه اجتناب می کند به تقوای متناسب با آن دست پيدا خواهد کرد وکسی که روزه خواص خواص را گرفته است به تقوای مناسب آن واصل می شود. بنابرين تقوی که نتيجه روزه داری است برای مردم متفاوت خواهد بود وهرکس به تقوای لايق به حال خود خواهد رسيد.

پيامبر اکرم (صلی اللّه عليه و آله وسلم) می فرمايد: « قَالَ اللَّهُ تَعَالَى كُلُّ عَمَلٍ لِبَنِي آدَمَ الْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ إِلَّا الصِّيَامَ فَإِنَّهُ لِي وَ أَنَا أُجْزَى بِهِ يَتْرُكُ الطَّعَامَ بِشَهْوَتِهِ مِنْ أَجْلِي هُوَ لِي وَ أَنَا أُجْزَى بِهِ وَ يَتْرُكُ الشَّرَابَ بِشَهْوَتِهِ لِأَجْلِي هُوَ لِي وَ أَنَا أُجْزَى بِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ رَائِحَةً مِنَ الْمِسْكِ »[2] يعنی برای هريک از اعمال خوب انسانها ده حسنه تا هفتصد حسنه است مگر روزه که آن برای من است ومن پاداش آن هستم. کسی که طعام را علی رغم ميل خود بخاطر من ترک می کند من پاداشش را خواهم داد. کسی که نوشيدني را علی رغم تشنگی اش بخاطر من ترک می کند من پاداشش را خواهم داد . همانا بوی دهن روزه دار از بوی مشک در نزد خدا بهتر است.

در روايت ديگر ابن عباس از پيامبر اکرم (صلی اللّه عليه و آله وسلم) نقل می کند که آنحضرت فرمود:« قَالَ اللَّهُ تَعَالَى كُلُّ عَمَلِ بَنِي آدَمَ لَهُ إِلَّا الصِّيَامَ فَإِنَّهُ لِي وَ أَنَا أُجْزَى بِهِ وَ الصِّيَامُ جُنَّةُ الْعَبْدِ يَقِي الْمُؤْمِنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَمَا يَقِي أَحَدُكُمْ سِلَاحَهُ فِي الدُّنْيَا وَ أَخْلَافُ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رَائِحَةِ الْمِسْكِ وَ الصَّائِمُ يَفْرَحُ مَرَّتَيْنِ حِينَ يُفْطِرُ فَيَشْرَبُ الْمَاءَ وَ يَوْمَ يَلْقَانِي فَأُدْخِلُهُ الْجَنَّةَ«[3] يعنی تمام اعمال انسان برای خود اوست مگر روزه که برای من است و من پاداش آن هستم. روزه سپر بنده است ومؤمن را در روز قيامت نگه می دارد همانطوريکه شما سلاحتان را در دنيا نگه می داريد. وبوی دهن روزه دار از بوی مشک در نزد خدا پاکيزه تر است. و روزه دار دو بار شاد وخوشحال می شود يکی هنگامی که افطار می کند وآب می نوشد وديگری روزی که مرا ملاقات می کند و او را وارد بهشت می کنم.

اين روايت را شيعه و سنى البته با مختصر اختلافى نقل كرده‏اند وبرخی از بزرگان در توضيح اين حديث که روزه برای من است ومن پاداش آن را خواهم داد فرموده اند: وجه اينكه روزه براى خداى سبحان است اين است كه تنها عبادتى است كه از امور عدمى تشكيل مى‏شود، بخلاف عبادتهاى ديگر، از قبيل نماز، و حج و امثال آن، كه از امور وجودى تركيب مى‏يابد، و يا حداقل امور وجودى هم در آنها دخالت دارند، و معلوم است كه فعل وجودى نمى‏تواند محض و خالص در اظهار عبوديت عبد و ربوبيت رب سبحان باشد، چون خالى از نقايص مادى و آفت محدوديت و اثبات انانيت نيست، و ممكن است در انجام آن قصد غير خدا هم به ميان آيد، و سهمى از آن را براى غير خدا انجام دهد، چنانكه در موارد ريا و سمعه و سجده براى غير خدا اين آفت‏ها مشاهده مى‏شود، بخلاف عملى كه همه‏اش نفى است، يعنى روزه كه عبارت است از نخوردن، ننوشيدن، و فلان و بهمان نكردن، كه صاحبش خود را بالاتر از اسارت در برابر ماديات مى‏بيند، و با خويشتن‏دارى خود را از لوث شهوات نفس پاك نگه مى‏دارد، و اين امور عدمى چيزى نيست كه غير خدا هم سهمى از آن داشته باشد، زيرا امرى است تنها ميان بنده و پروردگارش و طبعا كسى جز خدا از آن با خبر نمى‏شود.

و اينكه فرموده: و" أَنَا أُجْزَى بِهِ "اگر كلمه"اجزى"را به صيغه معلوم بخوانيم، يعنى من جزاى آن را مى‏دهم آن وقت دلالت مى‏كند بر اينكه در دادن اجر به بنده، كسى ميان او و خدا فاصله و واسطه نمى‏شود، همانطور كه بنده هم در بندگى و عبادت خدا به وسيله روزه كسى را دخيل قرار نداد، و نگذاشت كسى از روزه‏داريش با خبر شود، چنانكه در باره صدقه آمده است: صدقه را تنها خدا مى‏گيرد، و بين صدقه دهنده و خدا كسى واسطه نيست، و در قرآن هم آمده: "و ياخذ الصدقات[4]" و اما اگر" أُجْزَى "را به صيغه مجهول بخوانيم، معنايش اين مى‏شود: (خود من جزاى روزه قرار مى‏گيرم)آن وقت عبارت كنايه مى‏شود از نزديكى روزه‏دار به خداى تعالى.

2- نجات از آتش

همانطوريکه روزه جسم انسان را از زوائد و آلودگيهای مادی پاک می کند و انسان غذای پاک وحلا استفاده می کند ، روح انسان را نيز از آتش سوزان جهنم رهائی می دهد. چون جهنم همان اعمال وکردار ماست . روزه وجود ما را از ناپاکيها پاک می کند و در آخرت نيز از آتش نجات می دهد. شايد به همين خاطر پيامبر اکرم (صلی اللّه عليه وآله وسلّم) می فرمايند:« الصِّيَامُ جُنَّةٌ مِنَ النَّارِ»[5] يعنی روزه سپر آتش است.

2- صبر

يکی از فوائد روزه صبر است که در وجود روزه دار تحقق می يابد. انسانی که برخلاف ميل نفسانی ونياز طبيعی از لذايذ دنطا برای خدا دست می کشد و در مقابل خواسته های نفس مقامت از خود نشان می دهد ، در حقيقت تحصيل صبر را تمرين وتجربه می کند. وتکرار آن در مدت يک ماه در ماه مبارک رمضان او را صبور و بردبار به بار می آورد ، و در مقابل سختيها تحملش بيشتر می شود. راوی از امام صادق (عليه الّسلام ) در مورد آيه شريفه« وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ» سوال نمود ، حضرت فرمود: « الصَّبْرُ الصِّيَامُ»يعنی مراد از صبر ، روزه است واضافه کرد« إِذَا نَزَلَتْ بِالرَّجُلِ النَّازِلَةُ وَ الشَّدِيدَةُ فَلْيَصُمْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ يَعْنِي الصِّيَامَ »[6] يعنی وقتی شدائد وسختی بر مرد وارد می شود بايد روزه بگيرد چون خدای متعال فرموده است از صبر يعنی روزه استعانت بجوييد.

خطبه دوّم

شبهای قدر

از پيغمبر(ص) نقل است كه فرمود: «قَالَ مُوسَى إِلَهِي أُرِيدُ قُرْبَكَ قَالَ قُرْبِي لِمَنِ اسْتَيْقَظَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ قَالَ إِلَهِي أُرِيدُ رَحْمَتَكَ قَالَ رَحْمَتِي لِمَنْ رَحِمَ الْمَسَاكِينَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ قَالَ إِلَهِي أُرِيدُ الْجَوَازَ عَلَى الصِّرَاطِ قَالَ ذَلِكَ لِمَنْ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ لَيْلَةَ الْقَدْرِ قَالَ إِلَهِي أُرِيدُ مِنْ أَشْجَارِ الْجَنَّةِ وَ ثِمَارِهَا قَالَ ذَلِكَ لِمَنْ سَبَّحَ تَسْبِيحَةً فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ قَالَ إِلَهِي أُرِيدُ النَّجَاةَ مِنَ النَّارِ قَالَ ذَلِكَ لِمَنِ اسْتَغْفَرَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ قَالَ إِلَهِي أُرِيدُ رِضَاكَ قَالَ رِضَايَ لِمَنْ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ»[7] يعنی موسى گفت: الهى من قرب تو را مى‏خواهم. فرمود: قرب من از براى كسى است كه بيدار باشد در شب قدر. گفت: الهى رحمت تو را مى‏خواهم. فرمود: رحمت من براى كسى است كه رحم كند فقرا را در شب قدر.گفت: خدايا من گذشتن از صراط را مى‏خواهم. فرمود: اين براى كسى است كه تصدّق كند به صدقه‏اى در شب قدر. گفت: خدايا از درختهاى بهشت و ميوه‏هاى آن مى‏خواهم. فرمود: اين براى كسى است كه تسبيح كند به تسبيحه‏اى در شب قدر. گفت: خدايا نجات مى‏خواهم. فرمود: نجات از آتش؟ گفت: آرى. فرمود: اين براى كسى است كه استغفار كند در شب قدر. گفت: خدايا رضاى تو را مى‏خواهم. فرمود: خشنودى من از براى كسى است كه دو ركعت نماز بخواند در شب قدر».[8]

باز از پيغمبر(ص) منقول است كه فرمود: « يُفَتَّحُ أَبْوَابُ السَّمَاوَاتِ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَمَا مِنْ عَبْدٍ يُصَلِّي فِيهَا إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ تَعَالَى لَهُ بِكُلِّ سَجْدَةٍ شَجَرَةً فِي الْجَنَّةِ لَوْ يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّهَا مِائَةَ عَامٍ لَا يَقْطَعُهَا وَ بِكُلِّ رَكْعَةٍ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ مِنْ دُرٍّ وَ يَاقُوتٍ وَ زَبَرْجَدٍ وَ لُؤْلُؤٍ وَ بِكُلِّ آيَةٍ تَاجاً مِنْ تِيجَانِ الْجَنَّةِ وَ بِكُلِّ تَسْبِيحَةٍ طَائِراً مِنَ النُّجُبِ وَ بِكُلِّ جَلْسَةٍ دَرَجَةً مِنْ دَرَجَاتِ الْجَنَّةِ وَ بِكُلِّ تَشَهُّدٍ غُرْفَةً مِنْ غُرُفَاتِ الْجَنَّةِ وَ بِكُلِّ تَسْلِيمَةٍ حُلَّةً مِنْ حُلَلِ الْجَنَّةِ فَإِذَا انْفَجَرَ عَمُودُ الصُّبْحِ أَعْطَاهُ اللَّهُ تَعَالَى مِنَ الْكَوَاعِبِ الْمُؤَالِفَاتِ وَ الْجَوَارِي الْمُهَذَّبَاتِ وَ الْغِلْمَانِ الْمُخَلَّدِينَ وَ الْعَجَائِبِ الْمُطَيَّرَاتِ وَ الرَّيَاحِينِ الْمُعَطَّرَاتِ وَ الْأَنْهَارِ الْجَارِيَاتِ وَ النَّعِيمِ الرَّاضِيَاتِ وَ التُّحَفِ وَ الْهَدِيَّاتِ وَ الْخِلَعِ وَ الْكَرَامَاتِ وَ مَا تَشْتَهِي الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ وَ أَنْتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ»[9] يعنی گشوده شود درهاى آسمان در شب قدر، پس نيست بنده‏اى كه نماز بخواند در آن مگر آن كه بنويسد خداوند تعالى از براى او به هر سجده‏اى، درختى در بهشت كه اگر سوارى در سايه آن، صد سال سير كند، تمام نكند آن را، به هر ركعتى (ركوعى) خانه‏اى در بهشت از درّ و ياقوت و زبرجد و لؤلو، به هر آيه‏اى، تاجى از تاجهاى بهشت، به هر تسبيحى مرغى از نفايس مرغها، به هر جلسه‏اى درجه‏اى از درجات بهشت، به هر تشهدى غرفه‏اى از غرفه‏هاى بهشت، به هر سلامى حلّه‏اى از حلّه‏هاى بهشت، وقتى منفجر شود عمود صبح، عطا كند او را خداوند از زنهاى با الفت و انس كه پستانهاى آن‏ها از زير جامه، برجسته و پيدا باشد و از كنيزهاى خوش‏خلق مهذّب و از پسرهاى مخلّد و از طائرهاى نجيب و از ريحانهاى معطّر و نهرهاى جارى و نعمتهاى رضايت‏بخش و تحفه‏ها و هديه‏ها و خلعتها و كرامتها و آنچه نفس اشتها داشته باشد و چشم لذّت يابد و شماها در آن مخلّد هستيد[10]

شهادت حضرت امير (عليه الّسلام )

19ماه مبارک رمضان سالروز ضرب خوردن حضرت امير و 21 ماه رمضان سالروز شهادت آن حضرت است. وقتی سخن از حضرت علی به ميان می آيد انسان متحير می ماند که از آنحضرت چه بگويد واز کدام بعد آنحضرت صبحت کند. کسی که در درون کعبه متولد شد و در دامن پيامبر اکرم (صلی اللّه عليه و آله وسلم) تربيت يافت وقبل از بلوغ به آنحضرت ايمان آورد. برای نجات جان آن حضرت جانش را فدانمود ودر بسترش خوابيد وبعد ازهجرت نيز در تمام جنگها بجز جنگ تبوک شرکت نمود با رشادت آن نيروی اسلام به پيروزی رسيد و از نابودی نجات پيداکرد.وبالخره در بهترين شب وروز که ماه رمضان و شب قدر است در بهترين مکان يعنی مسجد کوفه بدست اشقی الاولين والآخرين به درجه شهادت نائل شد.

از علم ودانش آن سخن بگئوييم که بارها می فرمود : سلونی قبل ان تفقدونی. و می فرمود: اگر پردهای قيامت کنار روند به علم من افزوده نخواهد شد. کسی که علم اولين وآخرين در سينه اش بود.

يا از زهدش بگوييم که بقولی امام صادق (عليه الّسلام ) فرمود: در دوران امامتش يک آجر روی آجری نگذاشت و از نان جو سير نخورد.

از عبادتش بگوييم که کسی توان عبادت نمودن آنحضرت را ندارد. در حال عبادت تير از پايش در آوردند متوجه نشد ودر حال نماز وعبادت جز خدای ، خود را نيز فراموش می کرد.او کيست که پيامبر اکرم (صلی اللّه عليه و آله وسلم) در هرمناسبتی از فضايل او می گويد.

ابوذر غفاری می گويد روزی در کنار رسول خدا بوديم بلند شد رکوع وسجود انجام داد وشکر الهی کرد وفرمود:« يا جندب من أراد أن ينظر إلى آدم في علمه و إلى نوح في فهمه و إلى إبراهيم في خلته و إلى موسى في مناجاته و إلى عيسى في سياحته و إلى أيوب في صبره و بلائه فلينظر إلى هذا الرجل المقابل الذي هو كالشمس و القمر الساري و الكوكب الدري أشجع الناس قلبا و أسخى الناس كفا فعلى مبغضه لعنة الله و الملائكة و الناس أجمعين قال فالتفت الناس ينظرون من هذا المقبل فإذا هو علي بن أبي طالب عليه الصلاة و السلام»[11]

آغاز سال تحصيلی

بحمد الله آغاز سال تحصيلی مدارس و دانشگاهها فرارسيد و حوزه های علميه نيز چندين روز است فعاليت تحصيلی خود را شروع کرده است. مراکر علمی ما بايد به اين نکته توجه کنند نطاز ضروری ما امروز در کنار علم ، معنويت و ارزشهای معنوی است. توجه نکردن به علم وعمق علمی در مراکز علمی ظلم بهآيندگان است. توجه کردن به علم وتخصص بدون توجه به تعهد وتربطت اسلامی خيانت به اهداف انبياء است. مراکز علمی ما بايد علم وايمان را به هم بياميزند وبا ترکيب آنها در وجود دانش آموزان ودانشجويان ، انسانهای متخصص متعهد به جامعه تحويل دهند.

امروز مدارس ما وبرخی از دانشگاههای ما هم از جهت تخصص در خطر است وهم از جهت ايجاد تعهد گرفتار کم کاری است. مدرگرائی ، علم رابه مسلخ برده و غفلت از معنويت ، فضايل انسانی را از انسان گرفته است . بايد متوليان مراکز علمی به فکر اين معضل باشند که در آينده کشور را دچار مشکل نکند.

هفته دفاع مقدس

هفته دفاع مقدس را در پيش رو داريم که بايد اين هفته را برای هميشه زنده نگه داريم. هفته دفاع مقدس از يک ياد آور مضلوميت ملت ايران است که چگونه ناجوان مردانه مورد تهاجم قدرتمندان شيطانی قرار گرفتند وفقط با دان خون از استقلال کشور دفاع نمودن وهم يادآور عداوت و عمق قساوت دشمنان اين ملت اس. واز طرف ديگر در چنين هفته ای ياد و خاطره آن خونين بالان تيز پروازان که با نوشيدن شهد شيرين شهادت تا سر منزل مقصود پرواز نمودند وبه مقام عند ربهم یزقون رسيدند و ياد آور جانثاری آن عزيزانی است که مرد مردانه جنگيدند ، خون دل خوردند و خون دادند اما يک وجب از اطن کشور به دشمن ندادند.

من ياد خاطره شهدای دوران دفاع مقدس را گرامی می دارم و بر روح ملکوتی آنها درود وسلام می فرستم. سلام و صلوات الهی برآن انسانهائی که خالصانه جنگيدند و از مرز وبوم اين کشور حمايت نمودند.

روز قدس

جمعه آخر رمضان روز قدس است. در چنين روزی سراسر ايران و در تمام دنيا آزاديخواهان ملتها بر سر رژيم منهوس اسرائيل فريادمی زنند و از ملت مظلوم فلسطين حمايت می کنند. ما نيز در کنار امت اسلامی در راهپيمائی روز قدس شرکت نومده تنفر خود را از اسرائيل وحمايت و همدری خود را با ملت مظلوم فلسطين اعلام خواهيم کرد.



[1] - سوره مبارکه بقره آيه (183- 185)

[2] - مستدرك‏الوسائل 7 503

[3] - مستدرك‏الوسائل 7 503

[4] - سوره توبه آيه 105"

[5] - تهذيب‏الأحكام 4 191

[6] - الكافي 4 63

[7] - وسائل‏الشيعة 8 20

[8] - امام خمينی (ره) آداب‏الصلاة، ص 333

[9] - مستدرك‏الوسائل 7 456

[10] - امام خمينی (ره) آداب‏الصلاة، ص 333 - 334

[11] - بحارالأنوار 39 38

 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید

طراح و برنامه نویس: اکین